به گزارش برنا؛ محمدحسین علایی در ارتباط زنده تلفنی با برنامه "سوفیا" در رابطه با اینکه خداناباوران عموما افرادی علم محور هستند، گفت: قبل از اینکه به سخن نیچه که گفت خدا مرده است، برسیم، باید ریشه نهیلیسم را در تاریخ بررسی کنیم.
وی این روند را ناظر بر متافیزیک غربی دانست و افزود: متافیزیک غربی از زمان افلاطون تا دوران مسیحیت حاکم بوده است و مفهوم سازی شده است و منجر گشته تا اصل زندگی از دست برود.
علایی ادامه داد: انسان مدرن با حقیقت عریان جهان روبرو شد و لذا پوچ گرایی در زندگی انسان رسوخ کرد و فصل تاریخی جدیدی در اروپا شکل گرفت که خداباوری در قاره سبز را از میان برد.
وی با بیان اینکه "خداباوری" نه در ایران بلکه در اروپای زمانِ نیچه اتفاق افتاده است، افزود: این خداناباوری در غرب اتفاق افتاد و رفته رفته خود را در ایران نیز نمود داد و دکتر شریعتی درباره آن و در نسبیت با تفکرات خود بحث کرده است.
علایی اندیشه خداناباورانه نیچه را نقطهای طلایی خواند و درباره این اظهار نظر گفت: نیچه معتقد بود نهیلیسم فلجی است که اروپا را درگیر کرد و از منظرِ تشخیص یک بیماری، جمله نیچه عبارتی طلایی است.
بشر امروز در جهان بی خدایی زندگی میکند
دبیر گروه جامعه شناسی کشورهای اسلامی معتقد است نهیلیسمِ امروز جزء ویژگیهای کنونی جهانی است که در آن زندگی میکنیم.
حسین حجت پناه در مصاحبه با برنامه "سوفیا" در شبکه رادیویی گفتوگو، در پاسخ به چگونگی نگاه دکتر شریعتی در باب نهیلیسم اظهار کرد: اگر دکتر شریعتی را بعنوان یک شخص در نظر بگیریم، به گفته ایشان در سالهای 34 که صادق هدایت به تازگی فوت کرده و افکار ژان پل سارتر به تازگی وارد ایران شده بود، با مفهوم نهیلیسم آشنا شده است.
وی افزود: شرایطی که دکتر علی شریعتی در اوایل دهه 30 داشت، با جامعه امروزی ایران همخوانی دارد و به عقیده بنده نهیلیسمِ امروز جزء ویژگیهای کنونی جهانی است که در آن زندگی میکنیم.
حجت پناه ادامه داد: دکتر شریعتی ضمن برشمردن وجوه مختلف توحید، اشاره دارد آنچه در کشورهای اسلامی تبیین میشود، صرفا یک توجید نظری بوده و ارتباطی با شرایط عینی جامعه و افق تاریخی و نیز طرز تلقی و دیگاه نسبت به انسان وجود ندارد.
وی با بیان اینکه کشورهای اسلامی از توحیدی سخن میگویند که تلاشی نظری درپی آن نیست، اضافه کرد: مهم ترین نشانه این ادعا اینست که علوم انسانی توحیدی وجود ندارد.
حجت پناه با اشاره به این باور که برای شناخت هر شی نیازمند شناختِ مخالفان آن شی هستیم، گفت: دکتر شریعتی میگوید بر خلاف باور مرسوم، خاستگاه دیالکتیک دنیای غرب نیست بلکه خاستگاهی شرقی ندارد.
وی در بخشی دیگر از مصاحبه با رادیو گفتوگو، ادامه داد: دکتر شریعتی عینا بیان میکنند که امکان ندارد بدون درک مفهوم شرک، توحید را بشناسیم.
حجت پناه با بیان این مطلب افزود: شریعتی به دو منظر اشاره دارد؛ یکی منظر نا امیدی است و میگوید در آن دوران کتابهایی در این راستا ترجمه میشد و جوانان را در معرض نا امیدی قرار میداد و در ادامه اشاره دارد که توحید چگونه به هستی معنا میبخشد.
دبیر گروه جامعه شناسی کشورهای اسلامی دومین منظر را از دیدگاه دکتر شریعتی ناظر بر شناخت شرک دانست که مقدمهای بر شناخت توحید است.